Zapraszamy do lektury listy postulatów RÓWNO-latków. Jeśli ktoś pracuje z młodzieżą, być może nasza lista zainspiruje do podjęcia podobnych działań także z własną grupą? Zachęcamy! Część postulatów ma charakter uniwersalny, ale są tez takie, które odnoszą się do specyfiki gminy Dziadkowice, w której RÓWNO-latkowie mieszkają.
Materiał ten stanowi podsumowanie 8-miesięcznej pracy (25.08.2024 – 30.04.2025) z 18-osobową grupą młodzieży w wieku 12-17 lat z gminy Dziadkowice. Lista postulatów została zbudowana wspólnie z młodzieżą w oparciu o wnioski zebrane podczas 6 warsztatów, których tematyka dotyczyła 6 praw podstawowych UE, tj.: godność, wolność, równość, solidarność, demokracja, sprawiedliwość. Dodatkowo, na koniec projektu przeprowadzono wśród uczestników projektu anonimową ankietę. Postulaty zostały posegregowane zgodnie z tematyką warsztatów.
Listę postulatów opracowano w projekcie „RÓWNO-latkowie” zrealizowanym ze środków Unii Europejskiej w ramach projektu SPLOT WARTOŚCI.
Postulaty RÓWNO-latków
I. GODNOŚĆ
Postulaty dotyczące ochrony godności:
1.1. Należy częściej rozmawiać z dziećmi i młodzieżą o tym, czym jest godność i jak ją chronić.
1.2. Powinno się częściej rozmawiać z dziećmi i młodzieżą o hejcie i mowie nienawiści jako naruszaniu czyjejś godności. Pokazywać na konkretnych przykładach do czego hejt prowadzi. Organizować w szkole, w gminie spotkania z ekspertami.
1.3. Potrzebna jest wśród młodzieży kampania uświadamiająca gdzie/komu zgłaszać hejt, który zostanie zauważony czy to w tzw. realu czy to w internecie (np. promocja portalu zglos.to). A także jak to robić skutecznie i bezpiecznie dla siebie i bliskich.
1.4. Akcje przeciwdziałające hejtowi powinny mieć nie tylko wymiar krajowy, ale równie ważne i potrzebne są działania lokalne (w gminie, powiecie) i regionalne.
II. WOLNOŚĆ
Postulaty dotyczące ochrony wolności:
2.1. Dla lepszego rozumienia wolności w znaczeniu ponadosobistym, warto rozwijać w młodzieży zainteresowanie nie tylko historią kraju, ale także historią lokalną. Tworzyć więcej okazji do tego w szkole, ale i poza nią. Angażować w samodzielne odkrywanie śladów przeszłości w miejscu zamieszkania.
2.2. Należy wzmocnić wiedzę dzieci i młodzieży na temat przysługujących im wolności osobistych (np. prawa do prywatności, poglądów, decydowania czy wyrażania opinii) oraz jak samodzielnie mogą je chronić. A także jak, i komu zgłaszać, gdy te wolności są naruszane.
2.3. Należy stworzyć młodym ludziom przyjazną przestrzeń do nieskrępowanej dyskusji o zakresie wolności osobistych, w kontekście nieprzekraczania granic, za którymi dochodzi do łamania wolności innych osób.
2.4. Szczególnie ważną kwestią jest ochrona prywatności dziecka. Warto w tym zakresie lepiej wsłuchać się w głos samym dzieci i lokalnie zaplanować jak przeciwdziałać naruszaniu prywatności w miejscach, gdzie dzieci bywają.
III. RÓWNOŚĆ
Postulaty dotyczące równości i niedyskryminacji:
3.1. O dyskryminacji należy rozmawiać przy każdej okazji i wszędzie, bo jest to problem powszechny, także wśród młodych osób.
3.2. Potrzebne są lepsze procedury zgłaszania wszelkich nierówności/dyskryminacji w środowisku lokalnym, jak najbliżej osób, które dyskryminacji doświadczają.
3.3. Należy promować krajowe i europejskie instrumenty i instytucje zajmujące się zwalczaniem wszelkich przejawów dyskryminacji.
IV. SOLIDARNOŚĆ
Postulaty dotyczące wzmocnienia solidarności:
4.1. Należy wspierać postawy aktywne mieszkańców, w tym młodych osób, poprzez rozwój wolontariatu – zarówno w szkole, jak i poza nią.
4.2. Należy wypracować dodatkowe lokalne instrumenty wspierania dzieci i młodzieży, w rozwoju ich kompetencji, motywacji, ale także w celu skutecznego reagowania na łamanie praw dzieci.
4.3. Trzeba położyć nacisk na działania międzypokoleniowe w gminie.
V. DEMOKRACJA
Postulaty dotyczące demokracji i postaw obywatelskich:
5.1. Należy budować postawy obywatelskie od najmłodszych lat, poprzez lekcje obywatelskie realizowane już od VI klasy szkoły podstawowej.
5.2. Warto zapraszać także młodych mieszkańców, nie mających jeszcze praw wyborczych, do współdecydowania o sprawach gminy.
5.3. Należy wzmacniać wśród młodych mieszkańców gminy poczucie więzi ze swoim miejscem zamieszkania, ze swoją lokalną społecznością i pokazywać perspektywy dla planowania tutaj swojej przyszłości.
5.4. Trzeba powołać Młodzieżową Radę Gminy. Przy czym Radę tę należy wyposażyć w odpowiednie kompetencje, zapewnić podstawowy budżet i wsparcie dorosłych opiekunów.
VI. SPRAWIEDLIWOŚĆ/PRAWORZĄDNOŚĆ
Postulaty dotyczące sprawiedliwości/praworządności:
6.1. Należy w przystępny sposób (np. poprzez warsztaty w formule rozprawy sądowej) przybliżać młodym osobom na czym polega system sprawiedliwości i jak z niego korzystać. W miarę możliwości zorganizować też wizytę w prawdziwym sądzie.
6.2. Warto wprowadzić/rozwinąć elementy edukacji prawnej w programie szkolnym.
6.3. Trzeba przypominać młodym osobom, że jest ktoś taki jak Rzecznik Praw Dziecka. Opowiadać o tym co robi i jak się do tej instytucji zwrócić, w tym o telefonie zaufania. Warto organizować także wizyty w warszawskim Biurze Rzecznika.